‘Fut Doadskoppe’ = Dokkumer kantinetaal

‘Fut Doadskoppe’… het Dokkums is een ‘ruig taaltje’…

Uw gedachtenmisdadiger werd 30 januari met politiegeweld uit huis gesleept en in Leeuwarden in de cel gegooid omdat hij in het artikel ‘Bouwe de Boer verbouwt Friese Landschap‘ zijn Dokkumer Grootvader Zaliger Wybe citeerde ‘Fut Doadskoppe’,  wanneer ‘Opa’ zich opwond over een ‘schwalbe’ door iemand van Ajax.

Ut Genoatskap van Dokkumer straattaal-enthousiasten (‘Metkiekers’) bevestigt: dit is spreektaal in de Dokkumer voetbalkantine. Dat klinkt dankzij het ‘Dokkums’ als ‘ruig taaltje’ veel harder dan het door ingewijden is bedoeld.

De Politierechter Monique Dijkstra wenste op 12 mei in dit citaat van Pake Wybe Zaliger een daadwerkelijke doodsbedreiging te zien tegen haar dierbare klimaatactivist/ambtenaar Bouwe de B.

Het enthousiasme waarmee ze kwaad in mijn teksten wilde zien, verklaren we uit een vooringenomen opdracht: Omdat de mevrouw van D66/’De Rechterlijke Macht’ mij aan een strafblad moest helpen, zo is de Rypothese.

Want mijn onderzoeksjournalistieke artikelen over particuliere klimaatsubsidie-clubs als Freonen van Fossylfrij Fryslan bedreigen ‘De Belangen’: miljoenensubsidies voor VNO-NCW-bedrijven, de Rabobank haar ‘groene’ hypotheken.

Met die ruige taal gaf je ze een wel heel prachtig excuus in de handen ter criminalisering.

Met de lezersgemeenschap van Interessante Tijden huurden we daarom topadvocaat Gerard Spong voor het hoger beroep. We laten ons niet zo schandalig behandelen, door mensen die plastische straattaal bewust verkeerd uitleggen om je aan een strafblad te helpen.

Bullshit, als je geen ‘achting voor waarheid hebt’: dus ook niet tussen de regels wilt lezen…

Spong wilde weten of er een gezaghebbende bron is, die mijn lezing over een uitdrukking als ‘Fut Doadskoppe’ kan bevestigen. Jazeker!

Als ‘gezaghebbende bron’ voor het Dokkums hebben we allereerst Pake Zaliger Wybe Zeilmaker. ‘Fut Doadskoppe’ was een standaard-uitdrukking van heilige verontwaardiging bij waargenomen huichelachtigheid.

Bijvoorbeeld bij een voetbalwedstrijd op tv waar iemand van Ajax een ‘schwalbe’ maakt, om een penalty uit te lokken tegen zijn club PSV.

Zo citeerde ik mijn pake Wybe, omdat iemand een mentale ‘schwalbe’ maakt, een oneerlijke streek  flikt om zichzelf en clientèle van een private lobbyclub te bevoordelen met misbruik van publieke macht: Bouwe de B. dus.

Dat hij me direct met politiegeweld laat oppakken onderstreept de karakteranalyse die je in Dokkumer krachttermen weergaf;

…maar wat ik van de politierechter dus niet meer mag zeggen, want ik kreeg ook nog – bovenop de eis van de Officier van Justitie- een werkstraf opgelegd voor twee jaar voorwaardelijk.

Dialecten binnen Friesland, Het Bildts en Stadsfries

Ut Genoatskap
Toeval is wat je toevalt. Naast het artikel in de Leeuwarder Courant over mijn veroordeling tot gedachtenmisdadiger, stond een artikel over de oprichting van ‘Ut Genoatskap‘: de stichting van Warner Banga die het Dokkums als vorm van Stadsfries en dus cultuurgoed op de kaart wil zetten.

Allereerst een definitie:

Ut Dokkumer Stadsfrys is ut Nederlâns-Friese dialekt dat in Dokkum sproken wurdt. Ut Nederlâns staat dêrbij onder infloëd fan ut Fries en andersom òk. De naam is wat misleidend, want ut Stads is mear Nederlâns dan Fries en foar Nederlânssprekenden makkeluk te folgen.

De Dokkumer blogger Harmen Poortman noemt bij telefonische navraag het Dokkums ‘een groffe, botte en robuust klinkende taal, waarin dingen erger kunnen klinken dan je bedoelt’, zo viel hem bij terugkeer op na een tijd in Antwerpen te hebben verbleven.

Hij bevestigt ook dat ‘Fut Doadskoppe’ regelmatig als verwensing te horen is op straat in Dokkum, maar ook in andere vormen van stads-Fries. Maar kan daar geen schriftelijke bron voor geven.

Warner Banga spraken we vanochtend. Die onderstreept als speler met taal dat het Dokkums als gesproken taal een ‘ruig taaltje’ is. Ook bevestigt hij dat ‘Fut Doadskoppe’ een ‘uitdrukking is die wel in de voetbalkantine gebruikt werd’, en ‘dat het zo op straat werd gezegd’, als ‘die mutte se doadskoppe’.

Uiteraard klinkt dat heel hard, maar het wordt natuurlijk niet letterlijk zo bedoeld.

Kortom typisch ‘plastisch taalgebruik’. Alle Dokkumers hadden ook vaak een bijnaam, die bepaald niet lovend was. De meest vriendelijke daarvan voor de lokale pianist is dan ‘Auke Pingel’.

Maar je moet dus al oppassen, wanneer je de wat ruigere bijnamen zou toepassen. Want ook Banga viel al op, dat je bijna niks meer mag zeggen.

Het Stadsfries is geen echt Fries maar ook geen Nederlands. Het hangt er tussenin, en ontstond in de 17de eeuw. Je hebt in Harlingen ook de uitdrukking ‘die mutte se in de Suderhaven gooie‘…

De Zuiderhaven waar je iemand ingooit die vervelend is.

Thought Criminal

Monique Dijkstra van de D66-rechterlijke macht zou dat dan waarschijnlijk als doodsbedreiging uitleggen. Omdat ze de aanhalingstekens van Gesproken Taal, woorden vanuit je hart niet willen/kunnen begrijpen. Alsof je dan daadwerkelijk iemand bedreigt met verzuipen.

Banga heeft een clubje van eigen Dokkumer taal-enthousiasten, de Metkikers. Met hen zou hij de uitdrukking ‘Fut Doadskoppe’ op het besloten deel van de site even becommentariëren.

Maar hij bevestigt dus als ervaringsdeskundige van deze gesproken ‘taal van het hart’: Fut Doadskoppe is een staande uitdrukking van de voetbalkantine, die in het wat ruige harde taaltje dat het Dokkums is veel harder klinkt.

Hij wil een Dokkumer woordenboek maken, waar de uitdrukking dan kandidaat voor kan zijn. In het reeds verder gevorderde Franeker woordenboek staat de term al wel opgenomen als ‘hij kon ‘m wel doadskoppe’, zo liet Banga net zien.

Een andere bron op basis waarvan je ook mijn teksten inclusief Dokkumer kantinetaal kunt beoordelen, dat blijft daarnaast ‘On Bullshit’ van Harry G. Frankfurt. Als je niet tussen de regels WILT lezen, omdat je kwaad wilt of ten koste van iemand voordeel halen.

Dan heb je ‘no concern for truth’, wat Frankfurt zijn academische definitie van bullshit is: geen achting voor waarheid. Het is nog niet ‘liegen’, maar komt er bij in de buurt.

Helaas zijn dat soort hartelozen mensen een plaag tegenwoordig, terwijl je dus een strafblad krijgt als  ‘hart’ toont. En van dat ‘hart’ is zulke Dokkumer Kantinetaal dus een uitdrukking. Fut….

2 thoughts on “‘Fut Doadskoppe’ = Dokkumer kantinetaal”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *